Về công cụ tư duy

Insight kinh doanh

Từ vọng văn vấn thiết đến phân loại chẩn đoán

Y học thế kỷ 19 đối mặt với một vấn đề cơ bản: các bác sĩ xem cùng một triệu chứng, nhưng mỗi người lại có chẩn đoán khác nhau. Một người nói là yếm khí, một người nói là thể chất yếu, một người nói là do vận may.

Bước ngoặt xảy ra vào năm 1893. Nhà thống kê người Pháp Jacques Bertillon đã công bố phiên bản đầu tiên của Bảng phân loại bệnh tật quốc tế (Bertillon Classification of Causes of Death) tại Hội nghị Thống kê Quốc tế ở Chicago. Việc ông làm rất đơn giản: mã hóa các triệu chứng. Cùng một cơn sốt, trong mắt các bác sĩ khác nhau không còn là những bệnh khác nhau – chúng tương ứng với cùng một mã, cùng một lộ trình chẩn đoán.

Bảng phân loại này sau đó được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tiếp quản, phát triển thành ICD (International Classification of Diseases) ngày nay. Từ 161 danh mục trong phiên bản đầu tiên của Bertillon, đến ICD-11 được triển khai vào năm 2022, đã có hơn 55.000 mã chẩn đoán. Mỗi tiến bộ y học đều đi kèm với sự tinh chỉnh của phân loại – các bệnh mới được nhận diện, các lộ trình chẩn đoán mới được thiết lập.

ICD không phải để các bác sĩ "xem kỹ hơn". Mà là để họ "đặt những gì thấy vào cùng một khung".

Cùng một khung mang lại hai thay đổi. Thứ nhất, các bác sĩ khác nhau xem cùng một bệnh nhân có thể giao tiếp – vì họ sử dụng cùng một ngôn ngữ. Thứ hai, dữ liệu từ các bệnh viện, thành phố, thời đại khác nhau có thể so sánh – vì phân loại nhất quán. Hai thay đổi này đã đưa y học từ kinh nghiệm cá nhân đến khoa học.

Y học đã mất nửa thế kỷ để từ vọng văn vấn thiết cá nhân, đến phân loại chẩn đoán có cấu trúc. Việc kiểm tra phản hồi của bạn hiện tại vẫn đang dừng lại ở vọng văn vấn thiết.

Case study ứng dụng

Bài viết sử dụng công cụ này